İyi Bir Dünya İnşası: “Bütünsel Eğitim”

‘Bütünsel eğitim’ kavramı 1980’li yıllarda literatüre girmiştir. Bu konuda öncü çalışmalar yürüten Ron Miller (1988) şöyle belirtmiştir: “İnsani doğamızın daha derin, büyük ölçüde gerçekleştirilmemiş potansiyellerine duyulan saygının bir ifadesidir.” Bütünsel eğitimci anlayışı, her bireyi değerli bir varlık olarak görmekte ve ilişkiler üzerinde durmaktadır. Bu bağlamda, doğrusal düşünme ve sezgi, zihin ve beden, şahıs ve toplum arasındaki ilişkiler önem arz eder. Bütünsel bir müfredat öğrencilerin bu ilişkileri incelemelerine olanak tanımakta, bu sayede bireyler farkındalık geliştirerek ilişkilerini dönüştürme becerileri kazanmaktadır. Bütünsel eğitim, insanı –zihin, beden ve ruh– birbirine bağlı bir dünya perspektifi içerisinde eğitmeye odaklanmaktadır. (*3)

Eğitimde her öğrencinin bireysel potansiyelini ve becerilerini zamanında ve uygun bir hızda geliştirerek, merakını besleyen, sorgulayıcı bir yaklaşım benimsediği, kültürel duyarlılığını arttıran bir eğitime ihtiyaç vardır. Her olay, ne denli basit olursa olsun, tüm sisteme etki ettiğinden, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu da öğrenmenin kritik düşünme, yaratıcılık ve olumlu tutumlara odaklanması gerektiğini vurgulamaktadır. Temel başlangıç noktaları olarak sorgulama, merak, motivasyon ve yaratıcı düşünme ele alınmaktadır. (*2)

Ek olarak, yaratıcılık, öz güven, cesaret, duyarlılık, azim ve esneklik gibi kişisel niteliklerin günümüzde daha fazla önem kazandığı gözlemlenmektedir. Eski Amerika Psikoloji Derneği başkanı Seligman, psikolojinin uzun süre patolojik durumlara, zayıflıklara ve tedavilere odaklandığını belirtmiştir. Fakat ‘tedavi sadece sorunları düzeltmek değil, aynı zamanda en iyiyi beslemek’ fikrini savunmuşlardır. Bu tür kişisel yeterlilik temelli yaklaşımlar, eğitim alanında yenilikçi perspektifler yaratma fırsatları sunmaya başlamıştır. Pozitif bireysel yönlerin ortaya çıkarılmasının eğitim için önemli bir tema olduğu öne sürülmektedir. Nezaket, adalet ve manevi değerlerin, bireylerin hedeflerinin ve değerlerinin eğitim sürecinde önemli bir rol oynadığı gözlenmektedir.

Bütünsel eğitim fikri, tarihsel olarak eski uygulamalara dayansa da, modern öğretim anlayışında yeniden şekillenmiştir. Konfüçyüs ve Aristoteles’ten başlayarak, Ebu el-Gazali, Thomas Aquinas ve Thomas More gibi düşünürlerin değerler eğitimi anlayışları, John Dewey ve Laurence Kohlberg gibi kıymetli eğitim teorisyenlerinin görüşleriyle birleşmiştir. Yirminci yüzyılda, bilişsel, davranışsal ve pedagojik teoriler, eğitimde değerler eğitiminin kapsamını genişleterek önemli bir adım atmıştır. Habermas, 1980’lerde iletişimsel yetenek ve eylem üzerinde durarak, eğitimde etkili öğrenmenin önemine vurgu yapmıştır. Değerler eğitimi, yalnızca etik bir tercih değil, aynı zamanda öğrenmenin etkili bir yolu olduğunu vurgular. Modern araştırmalar, değerler eğitiminin öğrenmede bağlantılar kurmanın önemini destekler niteliktedir. Bu konuyla ilişkili olarak, analitik düşünme, duygusal zeka ve empati gibi unsurların eğitimdeki yeri bununla kanıtlanmıştır. Nörobilim ve diğer bilimsel araştırmalar da bireysel gelişim ve eğitimde bütünsel yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Eğitim, bireyin hem fiziksel hem de ruhsal olarak gelişimine olanak tanıyan bir süreç olmalıdır. (*10) Miller’in tanımladığı bütünsel eğitim anlayışı, insanların birbirleriyle ilişkili karmaşık yetenekler barındırdığını öne sürmektedir. (*6)

Bütünsel Eğitim Nasıl Olmalıdır? (*1,5,7)

• Bütünsel eğitim, geniş bir felsefi ve pedagojik yaklaşım yelpazesini kapsamaktadır.

• Odak noktası bütünlük olup, insan deneyiminin her yönünü dikkate alır.

• Eğitim deneyimlerinin dinamik, bütünsel ve manevi bir bakış açısını teşvik etmesine vizyon kazandırılması hedeflenmektedir.

• Birey ve toplumsal ilişkiler, içsel benlik ve dış dünya arasındaki dengeli gelişim büyük önem taşır.

• Bütünsel eğitim, dar bir ‘temel beceriler’ tanımından öte, yaşamın çeşitli deneyimlerini ele alır ve bireyin en iyi versiyonunu ortaya çıkarmayı amaçlar.

• Öğretme-öğrenme süreçlerinin daha büyük bir vizyona dayanması gerektiği vurgulanır.

• Öğrencilerin yaşamı anlamlandırmalarını getiren çeşitli bağlamları keşfetmelerine yardımcı olur.

• Bu süreç hem eğitimciler hem de öğrenciler için bir gelişim yolculuğudur.

• Vicdan, barış ve sevgi bu yüzyılın eğitim vizyonunu oluşturur.

• Fiziksel ve kültürel koşulların ötesinde bir anlam arayışını destekler.

• Öğrenmeyi öğrenme sürecinde dikkat, dinleme, algı ve yaratıcılığı güçlendirmek önceliklidir.

• Üretkenlik ve inisiyatif alma gibi beceriler geliştirilmelidir.

• Bu eğitim, bireye, ailesine ve çevresine ilişkin derin bir bağ kurmayı teşvik eder.

• Her öğrenci farklıdır; bireysel ihtiyaçlara yönelik bir anlayış geliştirilmelidir.

• Deneyimler eğitimde önemli bir rol oynamaktadır, öğrenme tecrübe bazlı olmalıdır.

• Öğrenmeyi kolaylaştırmak için eğitimcilerin özerkliğe ihtiyaç duyduğu gözlemlenmiştir.

• Bireylerin fiziksel ve ruhsal gelişimini destekleyen bir yaklaşımla eğitim sürecinin besleyici ilişkiler oluşturmasına fırsat verilmelidir.

• Öğrencilerin ruhsal bağlantılarını keşfetmelerine yardımcı olunur.

• Farklı öğrenme stillerini kapsayan bir anlayış benimsenmelidir.

• Disiplinlerarası eğitimin önemine vurgu yapılmalıdır.

• Sürdürülebilirlik ilkesi gereği, toplum, çevre ve ekonominin ilişkisini göz önünde bulunduran bir eğitim anlayışı oluşturulmalıdır.

Sonuç Olarak…

Bütünsel eğitim, çevremizle uyum içinde bir toplum inşa etmeyi hedefler. Modern tüketici kültürünü red ederek, doğanın ve insanlığın temel gerçeklerine dayanan bir eğitim anlayışını amaçlar. Eğitimin bütünsel ve bağlantılı olması, sürdürülebilir gelişim arzularımızın temelini oluşturur.

11-12-13 Kasım tarihlerinde Antalya’nın Granada Luxury Belek otelinde gerçekleştirilecek Sürdürülebilir Eğitim Sempozyumu’nda, Oylum Talu’nun moderatörlüğünde; Prof. Dr. İrfan Erdoğan, Güven İslamoğlu, Prof. Dr. Kemal Sayar, Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, Şermin Yaşar, Tamer Levent ve Murat Murathanoğlu gibi değerli isimler, eğitim, kültür ve insan gelişimi üzerine bütünsel bir bakış açısını masaya yatıracaklar. Ayrıca, ünlü sanatçılar Altan Erkekli, Hakan Aysev, Veysel Diker ve Işın Karasu gibi isimler de etkinlikte burada performans sergileyerek kültürel zenginliği artıracaklar.

LinkedIn

Bu yazıda yer alan fikirler, yazarların bireysel düşünceleridir ve Onedio’nun editöryal anlayışını yansıtmayabilir. ©Onedio