18 Mayıs 2026 tarihinde yaşanan İran kaynaklı çatışmalar, dünya genelinde büyük bir enerji krizine yol açarak ekonomileri tehlikeli bir duruma sürüklemektedir. Küresel petrol stokları, tarihin en hızlı düşüşünü yaşarken, abluka altındaki Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda petrolün varil fiyatının 180 doları bulabileceği öngörülüyor. Hükümetler, artan akaryakıt fiyatları ve yeni bir enflasyon dalgasıyla mücadele etmek için acil durum planlarını uygulamaya koyarken, bu ağır yük, direk olarak halkın, ücretli çalışanların ve tüketicilerin omuzlarına binecek.
Körfez bölgesindeki artan askeri gerilim, dünya ekonomisini savunmasız bir hale getiriyor. Yaklaşık 80 ülke, enerji piyasalarında yaklaşan bu kritik eşik öncesinde acil tedbir paketlerini devreye sokmaya başladı. Piyasa uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın abluka altında kalmasının, Körfez’de sıkışan yakıtın dünya pazarlarına ulaşılamaması durumunda fiyatlarda büyük bir artışa yol açacağı konusunda hemfikir. İngiliz Financial Times’ın haberine göre, Aberdeen fon yönetim şirketinin başekonomisti Paul Diggle, Brent petrolün varil fiyatının 180 dolara çıkabileceği karamsar senaryolar üzerinde çalıştıklarını belirtti. Diggle, böyle bir durumun küresel enflasyonu hızla artıracağını ve Asya ile Avrupa ülkelerini derin bir durgunluğa sürükleyeceğini ifade ederek, “Ödünç alınmış zamanda yaşıyoruz.” uyarısında bulundu.
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte, iklimlendirme ve tatil seyahatlerinin artması nedeniyle ham petrol, benzin, dizel ve jet yakıtı talebi zirve yapacak. Bu talep artışı, küresel rezervlerin tarihindeki en hızlı düşüş dönemine denk geliyor. Kriz karşısında, Avustralya, yakıt ve gübre stoklarını güçlendirmek için 10 milyar dolarlık bir bütçe ayırdı. Fransa ise ekonomisini korumak amacıyla destek politikalarını gözden geçireceğini açıkladı. Hindistan ise döviz rezervlerini korumak için halkı altın alımını durdurmaya ve yurt dışında tatil yapmaktan kaçınmaya teşvik ediyor. IEA (Uluslararası Enerji Ajansı) verilerine göre, acil önlem almak zorunda kalan ülke sayısı mart ayında 55 iken, bu rakam hızla 76’ya yükseldi.
Ekonomistler ve ticaret uzmanları, önümüzdeki dönemde enerji fiyatlarında yeni şoklar, sanayide duraksamalar ve küresel büyümede belirgin yavaşlamalar yaşanabileceğini belirtiyor. AB (Avrupa Birliği) Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, Atina’da katıldığı bir konferansta Orta Doğu’daki çatışmaların devam etmesi durumunda küresel bir durgunluğun kaçınılmaz olacağını ifade etti. IEA’nın tahminlerine göre, mart ile haziran döneminde küresel petrol tüketimi, üretimin günlük 6 milyon varil üzerinde seyredecek. Bazı analistler, bu açığın günlük 8 ila 9 milyon varile ulaşabileceğini öngörüyor.
Bu kapsamda, karada ve denizdeki mevcut stoklar eritilirken, hükümetler stratejik rezervlerinden günlük 2 milyon varilden fazla ham petrolü piyasaya sürüyor. Ancak bu acil rezerv salımlarının temmuz ayında sona ermesi planlanıyor. Savaşın patlak vermesinden bu yana, global rezervler, Körfez’deki ulaşılamayan miktarlar hariç, tam 380 milyon varil azaldı. Petrol şirketleri ve rafinelerin elinde toplamda 3 milyar varilin üzerinde stok bulunmasına rağmen, bu stokların büyük bir kısmı sistemin işleyişi nedeniyle harcanamaz durumda tutuluyor. Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü uzmanı Paul Horsnell, stoklar sıfıra inmeden önce piyasalarda ciddi aksaklıklar yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
